Tuesday, August 2, 2011

Tungud ha Pagkiskis(Toothbrush)

 Pangasubu:
Ibn Najar
   Assalmu alaykum kaniyu katan labi luba' na pa manga kaguruhan taniyu kalasahan. Aun sadja ini tuan guru pangasubu sin biya' kamu' malamma in panghati ha agama Islam, misan dakuman hawpu'-hawpu' hasupaya tumarrang kamu' bang unu tuud in hukumn niya. 
     Ini in pangasubu ku, unu tuan in hukuman sin makiskis(toothbrush) ha sa'bu in kita puasa? Unu yadtu2 jiyari siya sin sara' atawa kan di'? Magmaap man bang way kimugdan in pangsubu yan, kamu na in maingat magpbuntul kaniya. Magsukur iban salamduwa'a pakatan labi luba' na pa mga kaguruhan amun di' magbati' laul magpasampay sin agama Islam.


Jawab:
Ibn Shaakir
Wa alaykumussalam wa rahmatullahi wa barakatuhu...

     In pagsiwak (toothbrush) in siya Sunnat ha katan waktu (mahinaat, mahapun iban Dum), karna' in pagkiskis(Toothbrush / Pagsiwak) in yan tibagian(part) sin paglanu' sin ginhawa baran sin Manusiya'. In paglanu' sin ginhawa baran, diyaakan sin Agama ta Islam. Dalil sin in pagsiwak(toothbrush) sunnat ha katan waktu. Ha hadith sin Rasulullahi (sallallahu alayhi wasallam), riwayat dayin kan Abiy Hurayrah (radiyallahu anhu):

حديث أبي هريرة عن النبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أنه قال: " لو لا أن
(أشق على أمتي لأمرتهم عند كل صلاة بوضوء، ومع كل وضوء بسواك " .
رواه الإِمام أحمد

Hati niya: "Bang sadja di' hikabu'gat ha Ummat ku, tantu da-akun ku sila magsiwak (magkiskis) ha sakahaba' sambahayang iban mag-ayir" (Kiyariwayat hi Ahmad)

     In hadith yan, manunjuki ha katan waktu lamud na in bulan Ramadhan, sin manjari in mangiskis kita ha sakahaba' sumambahayang iban mag-ayir. Sumagawa', bang siya puasa, halli-an niya sadja in di' makatuun sin toothpaste, sarta' iygun mu marayaw in kapin mint sin toothpaste, bang kaw maubus na makiskis(toothbrush).

Sabda pa sin Rasulullahi (sallallahu alayhi wasallam):

.قال النبي صلى الله عليه وسلّم للقيط بن صبرة: (( وبالِغ في الاستنشاق إلا أن تكون صائماً

Hati niya: "Iban palandu-a in pagsinghut mu sin tubig ha pag-ayir, malaingkan (ayaw sadja) bang in ka-awnan mu nagpupu-asa".

     Damikkiyan in hadith ini, dalil sin papahalli-un kita sin Nabiy Muhammad (sallallahu alayhi wasallam) ha makatuun sin tubig ha waktu mag-ayir bang kita puasa, biya' dahan in hantang sin magsiwak (magkiskis) sin iypun ha adlawan sin Ramadhan, halli-an ta in makatuun sin toothpaste.

     Na, bang sawpama in ba'ngug (bahu') sin simud sin tau nagpupuasa, labi in hamut niya ha hadarat sin Allahu taa'la da
ing ha lana Misk (laung sin kaibanan Kasturi) biya' na sin kiyabayta' ha hambuuk hadith, biyadiin na baha' bang kaw nagsisiwak (nangiskis / nagtu-toothbrush) pa?!

     Na ayaw isab ma maba'li (mis-understand) natu' sawkat na in bahu' sin simud sin tau nagpupuasa labi in hamut niya dayin ha lana Misk, di' na kita mangikis(magtoothbrush), na!, naglaug na kita sin baran ta iban makamudarat na kita pa ka-ibanan.

Wallahu a'lam bissawab...